Endokrin Sistem Nedir?

Kısa zaman öncesine kadar, hormonlarla ilgili yaşanan sorunlar, problem hangi hastalık ile ilgili ise onun bölümü tarafından çözümleniyordu. Ancak günümüzde, şehir hastanelerinde, tıp fakültelerinde, Endokrinoloji adı verilen bir bölüm var. Örnek verecek olursak: Önceden adet düzensizliği ile Jinekoloji ilgileniyordu. Şimdi ise bu sorun Endokrinoloji tarafından çözülüyor. Peki endokrin sistem hakkında biz ne kadar bilgi sahibiyiz? Endokrin sistem nedir? Endokrin sistem hormonları ve görevleri nelerdir? Bu bilgileri hemen edinelim.

Endokrin Sistem Nedir?

Vücuttaki hormonların oluşumu için gerekli salgı bezlerinin tamamı endokrin sistemde yer almaktadır. Söz konusu salgı bezleri ve beraberinde hormonlar, vücudumuzun iyi çalışıp çalışmadığı konusunda bizi bilgilendirirler.

Endokrin sistemdeki hormonal dengesizlikler, kişileri ergenlik, gebelik dönemlerinde ve stresli zamanlarda oldukça etkiler. Endokrin sistem bozuklukları aynı zamanda kişinin kemiklerinin güçsüzleşmesi, kolay kilo alması ve güçsüz kalması gibi sorunlara neden olabilmektedir.

Yaş ilerledikçe endokrin sistemde doğal olarak bir takım değişimler ortaya çıkmaya başlar. Metabolizması yavaşlayan kişi, yeme ve egzersiz alışkanlıklarını değiştirmese dahi kilo alabilir. Bununla birlikte, Tip 2 diyabet, kemik erimesi ve kalp hastalıklarının ortaya çıkması da, kişide endokrin sistemde problem olduğunu gösterebilmektedir.

Endokrin sistemin bozulmasının tek nedeni yaşlanma değildir: bir takım kimyasallar, enfeksiyonlar, stresli yaşam tarzı da bozulmalara ve değişimlere neden olabilir. Yaşam tarzı alışkanlıklarındaki değişim ve genetik faktörlerin de endokrin sistem üzerinde önemli etkileri bulunmaktadır.

Endokrin Sistem Hormonları Ve Görevleri

■ Hipofiz Bezi: Endokrin sistem hormonlarının salgı bezleri arasında Hipofiz Bezinin önemi çok büyüktür; hatta onun orkestra şefi olduğu dahi söylenebilir. Beyinden aldığı bilgiyi kullanarak, diğer salgı bezlerinin ne yapması gerektiği Hipofiz bezi tarafından belirlenir. Kadın ve erkeklerin Östrojen seviyesini kontrol eden Lh hormonu, çocukların gelişiminden sorumlu büyüme hormonu, annelerde süt salgılanmasını uyaran prolaktin hormonunun üretiminden ve daha fazlasından Hipofiz Bezi sornludur.

■ Hipotalamus: Beyinde bulunan Hipotalamus, endokrin sistemi sinir sistemine bağlama görevini üstlenmektedir. Vücut ısısı, kan basıncı gibi vücudun metabolik sisteminin dengesi Hipotalamus tarafından sağlanmaktadır.

■ Tiroit Bezi: Tiroid hormonunu salgılayan salgı bezidir ve tiroid hormonunun görevi metabolizmayı kontrol altında tutmaktır. Tiroid hormonu yeterli salgılanmaz ve HipoTiroidi problemi ortaya çıkarsa metabolizma yavaşlar. Kalp ritmi yavaşlar. Kilo almaya başlayan kişi kabızlık sorunu da yaşayabilir. Tiroid hormonu yeterli salgılanmaz ve HiperTiroidi ortaya çıkarsa, metabolizma hızlanır. Kalp ritmi hızlanır. Kişi sebebi belli olmadan zayıflamaya başlar ve ishal olabilir.

■ Epifiz Bezi: Vücudu uykuya hazırlayan melatonini salgılar ve epifiz bezi de beyinde bulunmaktadır.

■ Timus: Enfeksiyonlarla mücadele eden beyaz hücrelerin salgılanmasını sağlar. Çocukların bağışıklık sisteminin gelişmesinde rol oynar. Ergenlik dönemi ile beraber de küçülmeye başlar.

■ Paratiroid Bezleri: Tiroidlerin arkasında bulunan küçük dört bezdir. Kemik sağlığı üzerinde önemli etkileri vardır, çünkü vücudun Fosfor ve Kalsiyum seviyelerini kontrol eder.

■ Testisler: Erkekler için gerekli olan testosteron hormonu genellikle testislerde üretilmektedir. Ergenlik döneminde vücutta ve yüzde ortaya çıkan kıllar testosteron hormonu tarafından üretilir. Boy uzaması, ses kalınlaşması, cinsel organların büyümesi de testisler tarafından gerçekleştirilmektedir.

■ Yumurtalıklar: Kadınlar için yumurtalıklarda progesteron ve östrojen salgılanmaktadır. Göğüslerin büyümesi, gebeliğin gelişmesi, adet dönemi… burada gerçekleşmektedir.

■ Pankreas: Endokrin sistemin önemli parçalarından biri olan pankreas, aynı zamanda sindirim sisteminin de bir parçasıdır. Besinleri parçalayarak sindirim enzimlerini ortaya çıkartma görevini üstlenir. Glukagon ve insülin hormonlarını salgılar. Bu sayede pankreas, hücrelerde, kan dolaşımı ve kanda yeterli miktarda şeker bulunmasını sağlar. Tip 1 diyabet söz konusu ise kan şekeri tehlikeli şekilde yükselir ve vücutta hiç insülin salgılanmaz. Tip 2 diyabette ise yeterli miktarda olmasa da Pankreas insülin salgılamaktadır.

■ Adrenal Bez: Böbrek üstü bezi olarak da bilinmektedir. Adından da anlaşılacağı gibi böbreklerin üzerinde bulunur ve kortizol hormonunu salgılar. Bedensel fonksiyonlar ve metabolizma üzerinde etkilidir.

Leave a Reply

Yandex.Metrica Gizlilik Politikası